Terug naar programma

Nacht van de Sociologie

vr 25 november 2022
20:00 - 01:00

entree
25,00

studenten en Rotterdampas
20,00

Zaaltickets
Inschrijven nieuwsbrief

De Duitse ‘onthaastingsgoeroe’ Hartmut Rosa presenteert zijn nieuwe boek Onbeschikbaarheid. Eeuwenlang hebben mensen geprobeerd de wereld te veroveren, zich toe te eigenen en te beheersen, maar nu, vooral in een tijd van smartphones en digitalisering, wordt het tijd om in een bewuste wisselwerking met onze omgeving te staan, iets dat Rosa resonantie noemt. Wel eens bang geweest op straat en bezorgd of voorbijgangers zouden helpen als je in nood bent of wordt aangevallen? Marie Rosenkrantz Lindegaard ontdekte in haar baanbrekende onderzoek dat de meeste voorbijgangers wél ingrijpen en geeft tips. Familiesocioloog Renske Keizer laat zien hoe een goede opvoeding van kinderen tot later succes leidt en hoe vaders daarin een belangrijke rol spelen. Daarnaast een bijzonder gesprek met de voorzitter van de Onderwijsraad Edith Hooge en Kees Vuyk over de erfelijkheid van intelligentie. Volgens Vuyk hebben veel slimme kinderen uit arme gezinnen, doordat zij succesvol studeerden, nu geen contact meer met hun familie en kúnnen de achterblijvers niet studeren. De nadruk op kansengelijkheid in het onderwijs werkt daarom nu niet meer: dit moet stoppen en is zelfs een bron van onmacht. Een van de belangrijkste sociologen van Nederland, Godfried Engbersen, vertelt over de belangrijkste inzichten van de sociologie. Verder: wie wint De Sociologische Bril, de prijs voor het beste sociologische publieksboek? DJ Pepper zorgt voor een funky sociologische sfeer en laat aan het einde van de avond alle verschillen tussen mensen vervagen… Het programma wordt nog verder aangevuld, maar koop alvast een kaartje, eerdere edities waren uitverkocht.

Onbeschikbaarheid – Hartmut Rosa
De Duitse socioloog Hartmut Rosa brak internationaal door met zijn boek Resonanz en het in het Nederlands vertaalde Leven in tijden van versnelling. Zijn nieuwe boek Onbeschikbaarheid is een samenvatting én actualisering van eerder gedachtegoed in het licht van de coronacrisis en de oorlog in Oekraïne. Tegenover het gangbare streven naar een beheersbare en beschikbare wereld, pleit Rosa voor een ‘toegankelijke’ verhouding met de wereld, een resonantie. Rosa wordt geïnterviewd door Marli Huijer.

Hartmut Rosa is hoogleraar sociologie aan de Universiteit van Jena en directeur van het Max-Weber College aan de universiteit van Erfurt. Rosa studeerde politicologie, filosofie en germanistiek in Freiburg, Berlijn en Mannheim. Voor zijn boek Resonanz ontving Rosa de Tractatus-prijs 2016 voor beste essayistiek.

 

Mensen helpen slachtoffers op straat wél – Marie Rosenkrantz Lindegaard
In 1964 werd Kitty Genovese op straat vermoord. Volgens de New York Times waren maar liefst 38 mensen getuige van deze moord, maar niemand greep in. Dit is bekend geworden als het ‘omstander-effect’: als veel mensen getuige zijn van een ongeluk of conflict neemt niemand verantwoordelijkheid. Maar later ontstonden twijfels: mensen zouden de politie wèl hebben gebeld en het getal van 38 getuigen zou overdreven zijn.

Tegenwoordig hangen overal op straat camera’s. Marie Rosenkrantz Lindegaard ontdekte na analyse van honderden ongelukken en conflicten dat in meer dan 90% van de gevallen omstanders wèl helpen. De vraag is eerder: wanneer grijpen omstanders niet in? Verschilt deze hulpvaardigheid per land? En wat kun je het beste zelf doen op straat bij een incident of ongeluk?

Marie Rosenkrantz Lindegaard is bijzonder hoogleraar Dynamics of Crime and Violence aan de Universiteit van Amsterdam. In haar onderzoek richt Lindegaard zich op het gebruik van beveiligingscamera’s. Inzet is het vinden van verklaringen voor criminaliteit en geweld zodat deze voorkomen kunnen worden.

 

De migratie-skyline van de Rotterdam
Rotterdam is wereldberoemd om zijn skyline, maar deze gebouwen zeggen weinig over de Rotterdamse identiteit. Na de opening van de Nieuwe Waterweg in 1872 trokken grote groepen Duitsers, Zeelanders en Brabanders naar Rotterdam en het typische Rotterdamse accent is dan ook het resultaat van een vermenging van allerlei dialecten. Na de Tweede Wereldoorlog volgden verscheidene groepen migranten van over de hele wereld. Aan de hand van iconische Rotterdamse  gebouwen vertellen Paul van der Laar en Peter Scholten over de migratiegeschiedenis. De gebouwen vormen een alternatieve skyline van Rotterdam die wèl iets zegt over wie Rotterdammers zijn; hoe de hele wereld tot uiting komt in deze superdiverse migratiestad van nu. 

Paul van de Laar is bijzonder hoogleraar Stadsgeschiedenis aan de Erasmus Universiteit en afdelingshoofd geschiedenis ESHCC. 
Peter Scholten is hoogleraar Bestuurskunde, in het bijzonder Dynamiek van Migratie en Diversiteitsbeleid aan de Erasmus Universiteit.

 

De Sociologische Bril

De vijf genomineerden voor het beste publiek-sociologische boek van het afgelopen jaar zijn bekend!

Wie wat woke? – Walter Weyns (Pelckmans)
Werk is geen oplossing – Marguerite van den Berg (AUP)
Gedeelde angsten – Rudi Laermans (Boom)
Het leven van dingen – Warna Oosterbaan (Atlas Contact)
Waar blijft mijn tijd? – Tanja van der Lippe (Prometheus)

Wie wint er? Bestuurssocioloog en juryvoorzitter Mark van Ostaijen zal de prijs uitreiken en aansluitend de winnaar interviewen.

 

Als je voor een dubbeltje geboren bent, wordt je niet (meer) een kwartje – Edith Hooge en Kees Vuyk
Al meer dan een halve eeuw gaan kinderen uit armere gezinnen studeren en velen hebben daarna carrière gemaakt. Dat is heel mooi, maar volgens Kees Vuyk zit er een levensgrote adder onder het gras: intelligentie is in hoge mate erfelijk. Doordat slimme kinderen vertrekken uit armere milieus ontstaat een onderklasse van mensen voor wie studeren een onmogelijk ideaal is. Dit leidt volgens Vuyk tot een tweedeling in de maatschappij, veel frustratie en een groei van het populisme. Moet de overheid stoppen met de nadruk op kansengelijkheid in het onderwijs? Moeten de kwaliteiten van de hand (ambachten) en het hart (zorg) net zo hoog gewaardeerd worden als die van het hoofd? Kees Vuyk gaat hierover in gesprek met Edith Hooge onder leiding van Mohamed Bouziane.

Edith Hooge is voorzitter van de Onderwijsraad, die advies geeft over onderwijsbeleid en -wetgeving aan de regering en de Eerste en Tweede Kamer. Daarnaast is zij hoogleraar Onderwijsbestuur aan TIAS, Universiteit van Tilburg.

Kees Vuyk was universitair hoofddocent geesteswetenschappen en won met zijn boek Oude en Nieuwe Ongelijkheid de Socrates Wisselbeker voor het belangrijkste filosofische boek van 2017.

 

Waar je wieg staat… – Renske Keizer
Familiesocioloog Renske Keizer doet onderzoek naar de invloed van ouders op de maatschappelijke positie van hun kinderen. Welke opvoeding leidt tot een gunstige positie? Wat kunnen vrouwen en mannen hieraan bijdragen? Heeft een kind een vader en moeder nodig voor een optimale voorbereiding op het leven?

Renske Keizer is hoogleraar Familiesociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Keizer wil met haar leerstoel inzicht vergroten in de rol die familie speelt in het ontstaan en voortbestaan van sociale ongelijkheid. In 2016 werd zij geselecteerd als een van de 25 meest talentvolle jonge wetenschappers aan alle Nederlandse en Vlaamse universiteiten.

 

De belangrijkste inzichten uit de sociologie – Godfried Engbersen
Dit jaar bestaat de sociologie als wetenschap 100 jaar. Wat zijn de belangrijkste resultaten die in deze periode ontdekt zijn? Een van Nederlands bekendste sociologen, Godfried Engbersen, wordt hierover geïnterviewd door Marcel Ham, hoofdredacteur van Sociale Vraagstukken.

Godfried Engbersen is hoogleraar algemene sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Kernthema’s in zijn onderzoek zijn sociale ongelijkheid, internationale migratie en de onbedoelde gevolgen van beleid en kennis. Hij is lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.

 

DJ Pepper
Nederlands enige echte sociologische DJ draait tussen de presentaties in de Grote Zaal funky hits en monumentaal onbekend werk uit de geschiedenis van de soul en funk. En aan het eind van de avond  brengt hij de mensen bij elkaar en vallen alle verschillen weg, zie ook www.pepperandsoul.nl.

* In geval van onverwachte nieuwe coronamaatregelen kunnen zaaltickets worden omgezet in livestream tickets. Restitutie van tickets is helaas niet mogelijk.

De Nacht van de Sociologie wordt georganiseerd door Arminius, Sociologische Bril, ESSB, NIAS, Sociale Vraagstukken, UvA, EUR en uitgeverij Boom