Terug naar programma

Nacht van de Sociologie

vr 8 november 2024
20:00

entree
30,- | 20,- met reductie

Zaaltickets

Plan je bezoek Inschrijven nieuwsbrief

Op de jaarlijkse Nacht van de Sociologie zijn in de drie zalen van Arminius weer een overdaad aan lezingen, debatten en comedy. Elk uur kun je kiezen uit drie onderwerpen. Koop snel een kaartje, de Nacht is elk jaar uitverkocht!

Vriendschap – Beate Völker
Volgens Völker leven we in een tijdperk waar vriendschap ongekend belangrijk is, ook al is vriendschap van alle tijden. De aandacht voor zelfontwikkeling is nog nooit zo groot geweest en daar passen zelfgekozen vriendschappen heel goed bij. Vriendschap is de enige relatie die de betrokkenen helemaal samen vormgeven, voor liefdesrelaties zijn er bijvoorbeeld al meer regels en zelfs belangrijke maatschappelijke instituties.

Vriendschap is goed voor de  maatschappij omdat vriendschapsbanden sociale cohesie verhogen. Je ontwikkelt relaties met mensen buiten jouw familie, soms met een heel andere achtergrond.  Hoe heeft vriendschap zich in de afgelopen decennia ontwikkeld? Op welke manier beïnvloedt de digitale cultuur vriendschappen? En hoe verschillen vriendschappen naar klasse, gender en nationaliteit? Hoe maken we vrienden en hoe raken we ze kwijt? Beate Völker zal een korte lezing houden en in gesprek gaan met het publiek.

Beate Völker is directeur van het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Ze doet onderzoek naar sociale cohesie en in het bijzonder naar vriendschappen onder volwassenen. Zie beatevolker.nl

Het verschil tussen stedeling en plattelander – Jan Willem Duyvendak en Wouter Mensink 
Spanningen tussen stad en platteland bestaan al duizenden jaren, maar pas recent beschrijven we deze als ‘kloof’. In Hoe we uit het dorp vertrokken doet Wouter Mensink een poging stad en platteland dichter bij elkaar te brengen. Hij verweeft persoonlijke ervaringen van plattelandverlaters met algemene beschouwingen over de relatie tussen stad en platteland. Volgens hem zijn de verschillen tussen stad en platteland vaak kleiner dan we denken. Dat denkt ook Jan Willem Duyvendak in zijn boek Macht der gewoonte De verschillen nemen af, Nederlanders lijken steeds meer op elkaar. Wat is het verschil tussen plattelander en stedeling? Hoe kan het dat dit verschil de laatste jaren zo belangrijk is geworden? Is het beter als we het er niet meer over zouden hebben of vervult het juist een belangrijke funktie?

Wouter Mensink studeerde bestuurskunde aan de Universiteit Twente en filosofie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij werkte als onderzoeker bij het Sociaal en Cultureel Planbureau en hij is momenteel conflictbemiddelaar en gespreksbegeleider bij Public Mediation. Eerder schreef hij Kun je een betere wereld kopen (shortlist Socratesbeker 2016). Hij woont niet meer op het platteland.

Jan Willem Duyvendak is directeur van onderzoeksinstituut NIAS en hoogleraar Sociologie aan de Universiteit van Amsterdam. Samen met Menno Hurenkamp schreef hij Macht der gewoonte, over de rol van ‘gewoonheid’ in de politiek.

Memes – Süeda Işik
Memes zijn online plaatjes, filmpjes of gifjes. Meestal zijn ze grappig en je kunt ze doorsturen in appgroepen of sociale media en er zelf iets aan toevoegen.Veelal zijn ze specifiek gericht op bepaalde culturele groepen onder jongeren en daarom kunnen zij vaak alleen deze memes goed begrijpen, hoe onbegrijpelijker voor de buitenstaanders, hoe beter. Memes zijn een bijzonder en fascinerend onderdeel van de digitale cultuur, maar ze zijn niet alleen maar ‘leuk’ of onschuldig. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid stelt dat memes een belangrijk communicatiemiddel zijn voor extremistische stromingen. Met memes kunnen extreemrechtse activisten en rechts-terroristen jongeren bereiken die anders niet bereikt kunnen worden. Een bekend voorbeeld is Pepe the Frog, een grappig plaatje van een kikker, die echter door extreem-rechtse bewegingen werd gebruikt als herkenningsteken. Welke groepen gebruiken memes als communicatiemiddel? Hoe hebben memes zich ontwikkeld door de jaren heen? En waarom zijn juist memes zo goed in het verspreiden van informatie en ideeën?

‘Je kunt ervan uitgaan dat elk kind met een iPhone memes heeft gezien’ Beatrice de Graaf terrorisme-expert.

Suëda Işik is binnenlandredacteur jeugdcultuur en sociale media bij NRC.

Waarom AI en algoritmes publiek moeten worden gemaakt – Marc Schuilenburg
Toepassingen van kunstmatige intelligentie oftewel AI (artificial intelligence) beloven veel en dringen in een alsmaar sneller tempo door in de samenleving. Steeds meer beelden en data worden van ons vastgelegd: waar we zijn, met wie we zijn, en wat we doen. Voor de politie en andere organisaties biedt dit ongekende mogelijkheden tot surveillance. Maar het gebruik van AI is allesbehalve onschuldig. Zo ontdekten Follow the Money en Marc Schuilenburg een discriminerend algoritme bij de politie, waarna deze gestopt werd.
Wat komt er nog op ons af met gezichtsherkenning, DNA-sporen en generatieve AI, waarbij stemmen en filmpjes van personen kunnen worden gemaakt die niet van echt te onderscheiden zijn? Wat betekent dit voor de samenleving en de democratie? Schuilenburg pleit voor het ‘publiek maken’ van AI en algoritmes en stelt dat er nood is aan een sociologie die zich mengt in het maatschappelijk debat, vooral als haar inzichten pijn doen en niet in de smaak vallen van de politiek en het grootkapitaal van techbedrijven.

Marc Schuilenburg is bijzonder hoogleraar Digitale Surveillance aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zijn nieuwste boek is Making Surveillance Public: Why You Should Be More Woke About AI and Algorithms.

Groepen volgens Glodi – comedy
Glodi Lugungu verwondert zich waarom mensen de dingen doen die ze doen. Hoe mensen elkaar opdelen in clubjes, wat voordelen heeft, maar maar al te vaak tot ongemakkelijke situaties leidt.

Op de Nacht van de Sociologie komen al deze clubjes voorbij. Glodi wil zijn publiek in totale chaos inspireren over het leven en wat je vooral niet moet doen om te worden als hij.

Glodi Lugungu won zowel de jury- als publieksprijs van het Amsterdamse Kleinkunst Festival en werd door de Volkskrant uitgeroepen tot het grootste aanstormende comedytalent.

De fabrieksarbeider – Fabian Dekker
Bestaat de ouderwetse fabrieksarbeider nog? Blauwe overall, smeerolie op gezicht en handen… Volgens het CBS heeft Nederland geen arbeidersklasse van betekenis meer. Arbeidssocioloog Fabian Dekker – zelf opgegroeid in een arbeidersmilieu – ging op onderzoek uit en ontdekte: van de klassieke fabrieksarbeider heeft Nederland er zeker nog een paar honderdduizend. Maar belangrijker: een kwart van de Nederlanders voelt zich onderdeel van de arbeidersklasse. Wat onderscheidt de arbeidersklasse op dit moment van anderen? Wat zijn hun hopen, dromen en frustraties? Dekker interviewde twintig mensen en publiceerde daarover Fabriekswerk, over de vergeten arbeiderklasse. Hij ontmoette trots maar ook miskenning, met mogelijk belangrijke politieke gevolgen. Fabian Dekker zal een korte lezing houden en in gesprek gaan met het publiek.

Fabian Dekker is arbeidssocioloog en senior onderzoeker bij SEOR, een sociaal-economisch onderzoeksbureau gelieerd aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij heeft veel onderzoek gedaan op het gebied van veranderingen op de arbeidsmarkt, kwaliteit van arbeid en het verklaren van werkgeversgedrag. Hij publiceerde onder andere boeken over zzp’ers, jeugdwerkloosheid, de middenklasse en een studieboek over de arbeidsmarkt voor het hoger beroepsonderwijs. Daarnaast is Fabian Kroonlid bij de Sociaal-Economische Raad (SER).

Nooit erbij horen – Warda Belabas
Van ruim 30% Nederlanders is ten minste een van de ouders in het buitenland geboren. In Rotterdam is dat aantal inmiddels boven de 50% gestegen. Deze ’tweede generatie’ wordt de afgelopen jaren in toenemende mate bevraagd op hun achtergrond. Veel mensen voelen dat ze er ‘nooit zullen bijhoren’, wat invloed heeft op hun vertrouwen in de overheid en de samenleving. De meesten vinden een manier om dit te verdragen, maar een kleine groep migreert naar het herkomstland van hun ouders, waar minder vragen worden gesteld. Enkelen zetten hun onlustgevoelens om in maatschappelijke actie, maar er zijn ook die afhaken. Wanneer kiest men voor ‘vertrek’ en wanneer voor een tegengeluid? Wat brengt de toekomst voor deze groeiende tweede generatie in een verder gepolariseerde politiek? Warda Belabas doet hier onderzoek naar en zal in een presentatie ingaan op de achtergronden en de verhalen.

Warda Belabas is bestuurskundige en als Assistant Professor verbonden aan het Department of Public Administration and Sociology (DPAS) van de Erasmus Universiteit. Haar onderzoek raakt aan vraagstukken rondom diversiteit, integratie, identiteit en beleid.

De Sociologische Bril

Wie wint de prijs voor beste publiek-sociologische boek van het jaar? Juryvoorzitter Mark van Ostaijen zal de prijs uitreiken en aansluitend de winnaar interviewen.

DJ Pepper
DJ Pepper draait tussen de presentaties in de Grote Zaal funky hits en monumentaal onbekend werk uit de geschiedenis van de soul en funk. En aan het eind van de avond vervagen op de dansvloer de verschillen tussen mensen, zie ook www.mixcloud.com/drpepe.

Ticketinfo
Een programma kost veel geld: organisatie, productie, sprekers, en marketing. Daarom vragen wij iedereen een ticket met normaal tarief te kopen. Mocht een goedkoper kaartje echter voor jou het verschil maken en ervoor zorgen dat je het evenement wèl kunt bezoeken, kies dan het kaartje met reductie.

De Nacht van de Sociologie wordt georganiseerd door Debatpodium Arminius, Sociologische Bril, ESSB, NIAS, Sociale Vraagstukken, EUR en uitgeverij Boom.