Meningen kunnen beter

Hoe vorm je jouw mening? Je leest nieuws, ziet een talkshow, luistert een podcast en praat met naasten of bekenden. En uiteraard heb je jouw eigen ervaringen. Uit dit geheel van versnipperde indrukken vorm je een mening. Over het huizentekort, migratie, Trump en Putin. En ook op welke partij je gaat stemmen, meningsvorming is een pijler onder de democratie.

Helaas lijkt de laatste jaren de kwaliteit van meningen achteruit te hollen. Oorzaken zijn onder meer populisme, wij-zij denken en de lage kwaliteit van het gratis nieuws op internet.

Hoe kunnen meningen verbeterd worden? Volgens Daan Roovers komen meningen volgens vaak verborgen, onbewuste of op zijn minst weinig bekritiseerde mechanismen tot stand. Bijvoorbeeld het zogenoemde ‘shadowbanning’ of dat deelnemers aan een debat beschermd moeten worden met factcheckers. Simon Truwant stelt dat we wanneer we met elkaar spreken, we voortdurend gebruik maken van vier verschillende soorten waarheden: feiten, ideologie, praktische waarheid en doorleefde ervaring. Als we deze waarheden niet van elkaar onderscheiden, verzanden of escaleren gesprekken. Erger nog: wie die verwarring kan uitbuiten, saboteert met succes het publieke debat. Dat doen de populist, internettrol, verspreider van samenzweringstheorieën en de haatprediker, die allemaal een andere aanpak verdienen. Hoofdredacteur van het AD Rennie Rijpma en adjunct-hoofdredacteur van het NOS Nieuws Wilma Haan reageren op de voorstellen en geven hun visie hoe meningen beter kunnen. Gespreksleiding: Francisco van Jole.